BÀI 6
ĐIỂM TỰA TINH THẦN
NGỮ VĂN 6
CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Quan sát các hình ảnh sau và cho
biết: Điểm tựa tinh thần là gì? Điểm tựa
tinh thần có ý nghĩa gì trong cuộc sống?

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

(1)

(2)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

(3)

(4)

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

HOẠT ÐỘNG KHỞI ÐỘNG
-Hãy

kể một sự giúp đỡ mà

em đã từng dành cho ai đó,
hoặc em đã từng được đón
nhận ?

Trong cuộc sống tình yêu thương và chia sẻ là điều vô cùng quý giá. Như cây cần
ánh sáng, con người cần tình yêu thương để nuôi dưỡng tâm hồn. Điều kì diệu nhất
của tình yêu thương là càng chia sẻ lại càng giàu có; là cùng mang đến niềm vui và
hạnhphúc cho cả người đón nhận và người trao tặng.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. Tri thức ngữ văn
1. Tri thức đọc hiểu
a. Truyện.
Truyện là một loại tác phẩm văn học, sở
dụng phương thức kể chuyện, bao gồm
các yếu tố: cốt truyện, bối cảnh, nhân
vật,...

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. Tri thức ngữ văn
Ngoại
hình của
1. Tri thức đọc hiểu
nhân vật
b. Một số yếu tố của

truyện.
Chi tiết tiêu biểu là chi
Ý nghĩ
 Nhân
tiết gây ấn tượng, cảm
của nhân
vật
xúc mạnh đối với người
vật 
đọc, góp phần quan trọng
tạo nên hình tượng nghệ
Hành
thuật gợi cảm và sống
động của
động trong tác phẩm.
nhân vật 

Ngôn ngữ
nhân vật

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. Tri thức ngữ văn
1. Tri thức đọc hiểu
2. Tri thức tiếng Việt:
- Nghĩa văn cảnh của một từ ngữ khi đặt trong dấu ngoặc kép
- Đặc điểm chức năng cơ bản của đoạn và VB.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

II. Trải nghiệm cùng VB
1. Tác giả:
Hãy đọc SGK trang 15 và
giới thiệu những hiểu biết
của em về nhà văn Thạch
Lam? Em kể một số tên
truyện của tác giả?

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

1.Tác giả:
Tác giả: Thạch Lam
- Tên khai sinh là Nguyễn Tường
Vinh, sinh năm 1910, mất năm 1942.
- Quê gốc Hà Nội, thuở nhỏ sống ở
quê ngoại Hải Dương.
- Ông là nhà văn thành công với thể
loại truyện ngắn; cách viết văn bình
dị, giàu cảm xúc và đậm chất thơ.

THẠCH LAM

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

Một số tác phẩm tiêu biểu của nhà văn
Thạch Lam:
- Tác phẩm tiêu biểu: Gió lạnh
đầu mùa, Cô hàng xén, Nhà
mẹ Lê, Quê mẹ, Hà Nội ba
mươi sáu phố phường...
- Các tác phẩm của ông ẩn
chứa niềm tin yêu, trân trọng
đối với thiên nhiên và con
người.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tác phẩm
a. Đọc, từ khó
Đọc rõ ràng, nhẹ nhàng, tình cảm,
chú ý từ ngữ miêu tả thiên nhiên và
cảm xúc của nhân vật; phân biệt
giọng đọc của các nhân vật.

(Thạch Lam)
vú già

vải
buồm

Từ
khó
đánh
đáo

đánh
khăng

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tác phẩm

(Thạch Lam)

b. Xuất xứ: “Gió lạnh đầu mùa” là
truyện ngắn đặc sắc rút ra từ tập truyện
cùng tên của Thạch Lam, năm 1937
c. Thể loại: Truyện ngắn
- Kiểu văn bản: Tự sự
- Ngôi kể: thứ ba

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)
Thảo luận nhóm

NV1: Giới thiệu chung về VB ? (xuất xứ, thể loại,
PTBĐ, ngôi kể)
Đặc điểm của truyện Thể hiện trong văn bản
Gió lạnh đầu mùa
Nhân vật:
Nhân vật chính:..............
Nhân vật phụ:.....
Ngôi kể
- Ngôi kể:.............
Cốt truyện
......................
Chi tiết tiêu biểu
............................
NV2: Văn bản trên có thể được chia làm mấy phần? nội
dung từng phần?
NV3: Tóm tắt ngắn gọn câu chuyện?
NV 4: Theo em nhan đề Gió lạnh đầu mùa gợi lên điều gì?

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tác phẩm

(Thạch Lam)

b. Xuất xứ: là tác phẩm truyện ngắn
được in trong tập Gió đầu mùa năm 1937
c. Thể loại: truyện ngắn
- Phương thức biểu đạt: tự sự
- Ngôi kể: thứ ba

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

2. Tác phẩm
d. Cốt truyện
 Nhân vật: Sơn, chị Lan, cái Hiên, mẹ của Sơn, mẹ
của Hiên, ...
 Sự việc
Những
cơn gió
lạnh
đầu
màu
thổi đến
phố chợ

Chị Lan và
Sơn xúng
xính trong
những chiếc
áo ấm đắt
tiền…rách
tả tơi, co ro
chịu rét.

Ái ngại về
hoàn cảnh
của Hiên,
chị Lan và
Sơn quyết
định ..đem
cho Hiên.

Chuyện cho
áo đến tai
người thân,
lo sợ bị mẹ
mắng, hai
chị em đi
tìm Hiên
đòi áo.

Mẹ
Hiên
sang
nhà
Sơn trả
lại áo
bông.

Biết hoàn
cảnh của gia
đình Hiên,
mẹ Sơn cho
mẹ Hiên
mượn tiền
may áo mới
cho con.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tác phẩm
e. Bố cục: 3 phần
Phần 1
Từ đầu đến “hai
hàm răng đập vào
nhau”: Hình ảnh
những đứa trẻ ở
phố huyện nghèo.

Phần 2

(Thạch Lam)

Phần 3

Tiếp đến “trong
lòng tự nhiên thấy Còn lại: Cách cư
ấm áp, vui vui”:
xử của hai người
Sơn và chị quyết mẹ.
định tặng áo cho
Hiên

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tác phẩm

(Thạch Lam)

Nhan đề: gợi lên cái lạnh giá
của thời tiết mùa đông, làm
nổi bật tình yêu thương ấm áp
của tình người, đặc biệt là tình
yêu thương trong sáng hồn
nhiên của những đứa trẻ.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tác phẩm

(Thạch Lam)

BẢNG KIỂM TRONG TÓM TẮT TRUYỆN (*)
Tiêu chí
1. Trình bày ngắn gọn các sự việc chính
2. Sắp xếp các sự việc theo trình tự hợp lí
3. Trung thành với nội dung của truyện
4. Lời nói rõ ràng, rành mạch

 
 
 
 

Có

 
 
 
 

Không

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
III. Đọc- hiểu văn bản
1. Nhân vật Sơn và chị Lan
a. Cuộc sống của những đứa trẻ:
* Sơn và chị Lan:

(Thạch Lam)

Hành động săn sóc của mẹ
Chị Lan lấy áo cho em áo ấm;
Trang phục: áo dạ đỏ lẫn áo vệ
sinh, áo vải thâm bân ngoài.

Sơn còn cảm
nhận được
không khí
ấm áp, tình
yêu thương
của mẹ, của
vú già

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
III. Đọc- hiểu văn bản
1. Nhân vật Sơn và chị Lan
a. Cuộc sống của những đứa trẻ:

* Những
đứa trẻ
xóm chợ :

(Thạch Lam)

• Ăn mặc: không khác gì mọi ngày,
những bộ quần áo nâu đã vá nhiều chỗ.
• Ngoại hình: Môi chúng tím tái, da thịt
thâm đi, người run lên, hàm răng va
đập vào nhau.
• Thái độ khi thấy chị em Sơn: vui mừng,
nhưng vẫn đứng xa, không dám vồ vập.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
III. Đọc- hiểu văn bản
1. Nhân vật Sơn và chị Lan
a. Cuộc sống của những đứa trẻ:

(Thạch Lam)

Cái Hiên: đứa con gái bên hàng xóm,
bạn chơi với Lan và Duyên “co ro
đứng bên cột quán”, chỉ mặc có
“manh áo rách tả tơi hở cả lưng và
tay”

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

III. Đọc- hiểu văn bản
1. Nhân vật Sơn và chị Lan
b. Thái độ, hành động của chị em Sơn
Hoạt động nhóm

* Vòng chuyên sâu (5 phút)
- Chia lớp ra làm 4 nhóm hoặc 6 nhóm:
- Yêu cầu các em ở mỗi nhóm đánh số 1,2,3… (nếu 3
nhóm) hoặc 1,2,3,4,5,6 (nếu 6 nhóm)...
- giao nhiệm vụ:
(1) Chị em Sơn có thái độ, hành động như thế nào với các
bạn nhỏ của mình, đặc biệt với Hiên? Tìm những chi tiết
thể hiện điều đó?
(2) Chỉ ra các câu văn miêu tả ý nghĩ của Sơn khi Sơn
nhớ ra cuộc sống nghèo khổ của mẹ con Hiên. Những suy
nghĩ, cảm xúc ấy giúp em cảm nhận điều gì ở nhân vật ?

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

III. Đọc- hiểu văn bản
1. Nhân vật Sơn và chị Lan
b. Thái độ, hành động của chị em Sơn
Hoạt động nhóm

* Vòng mảnh ghép (5 phút)
- Tạo nhóm mới (các em số 1 tạo thành nhóm I mới, số
2 tạo thành nhóm II mới, số 3 tạo thành nhóm III mới
& giao nhiệm vụ mới:
1. Chia sẻ kết quả thảo luận ở vòng chuyên sâu?
2. Nhiệm vụ mới:
(3) Khi cùng chị Lan mang chiếc áo bông cũ cho Hiên,
Sơn cảm thấy như thế nào? Hành động ấy góp phần
thể hiện tình cách gì của Sơn và chị Lan? Hành động
ấy có ý nghĩa gì đối với Hiên?

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

1. Nhân vật Sơn và chị Lan
b. Thái độ, hành động của chị em Sơn

- Thái độ: vẫn thân mật chơi đùa, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh
như các em họ của Sơn (thể hiện qua các chi tiết quan sát hình ảnh của
các bạn khi trời rét, chơi đùa..)
+ Với Hiên, chị Lan dơ tay vẫy một con bé từ nãy vẫn đứng dựa vào
cột: “Sao không lại đây Hiên, lại đây chơi với tôi.”
+ Chị Lan hỏi “sao áo Hiên rách thế, áo lành đâu sao không mặc”

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

1. Nhân vật Sơn và chị Lan
b. Thái độ, hành động của chị em Sơn
- Ý nghĩ : nghe cái Hiên “bịu xịu” nói với chị Lan là “hết áo rồi, chỉ
còn cái áo này”, bấy giờ Sơn mới chợt nhớ ra “mẹ cái Hiên rất
nghèo, chỉ có nghề mò cua bắt ốc thì lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho
con nữa”.
- Cảm xúc “động lòng thương” bạn và một “ý nghĩ tốt thoảng
qua”… Sơn đã nói thầm với chị Lan về lấy chiếc áo bông cũ của em
Duyên đem cho cái Hiên mặc khi gió lạnh đầu mùa đã thổi về.
=> Sơn và chị Lan đều là những đứa sống giàu tì́ nh thương, trong
sáng, đáng yêu, giàu lòng trắc ẩn.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

1. Nhân vật Sơn và chị Lan
b. Thái độ, hành động của chị em Sơn
- Hành động của Sơn và chị Lan: mang chiếc áo bông cũ cho Hiên,
Sơn thấy lòng mình “ấm áp vui vui” khi đứng lặng yên chờ chị Lan
chạy về lấy áo.
=> Ý nghĩa:
+ Với Sơn và chị Lan: thể hiện tình yêu thương vô tư, tấm lòng nhân
hậu trong sáng của những đứa trẻ.
+ Với Hiên:
+ + Hành động nhỏ nhưng giúp Hiên tránh được rét
+ + Hành động đó có ý nghĩa vô cùng to lớn với Hiên (vì Hiên
được nhận được sự quan tâm, chia sẻ)

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

1. Nhân vật Sơn và chị Lan
c. Thái độ và hành động của chị em Sơn sau khi vú già biết chuyện
cho áo bạn:
- Hai chị em đổ lỗi cho nhau, bỏ ra khỏi nhà, đi
đến chiều mới về.
- Hành động vội vã đi tìm Hiên để đòi lại chiếc
áo bông cũ không làm giảm bớt thiện cảm với
nhân vật Sơn . Bởi vì đó là tâm lý và hành
động bình thường của một đứa trẻ khi tự ý
mang đồ dùng ở nhà đi cho người khác và sợ bị
mẹ mắng.

Hành động hồn
nhiên, ngây thơ
của Sơn và chị.
Sự trong sáng,
đáng yêu của hai
chị em Sơn.  

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
2. Tấm lòng của những người mẹ
 
Vì sao mẹ không
mắng Sơn và chị Lan?
Hành động của những
đứa trẻ tác động thế
nào đến cách cư xử
của hai người mẹ ở
cuối
truyện?(Mỗi
người mẹ có cách cư
xử như thế nào trước
việc làm của các
con?)

(Thạch Lam)

Phiếu học tập

Mẹ Sơn
Cách cư xử:
- Không trách mắng
Sơn và Lan
vì:.....................
- Câu
nói: ......................
- Cử chỉ
..............................
Hành động:
..............................
Phẩm chất:
..............................

Mẹ Hiên
Cách cư xử:
.................................
.................................
.................................
Phẩm chất:
.................................
.................................
.................................
.................................
.................................
 

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

2. Tấm lòng của những người mẹ
a. Mẹ Sơn:
+ Không trách mắng Sơn và Lan vì thấy con đã làm được việc tốt,
đồng cảm với lòng trắc ẩn, tình thương của hai con.
+ + Câu nói của mẹ Sơn "Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem
cho người ta không sợ mẹ mắng à?",
+ + Cử chỉ "âu yếm ôm con vào lòng" chứa đựng biết bao tình thơm
thảo.
+ Hành động: cho vay tiền để mua áo ấm cho con =>nét tươi sáng, ấm
áp chứa đựng tình nghĩa, sự chia sẻ, giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau. Ðó là
một việc làm đầy tình nghĩa, ấm áp tình người.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

2. Tấm lòng của những người mẹ
b. Mẹ Hiên: mang gửi lại áo vì hiểu được chiếc áo là kỉ vật. Cách
ứng xử của mẹ Hiên không cho con lấy đồ của người khác, đó là đức
tính "đói cho sạch, rách cho thơm". Mẹ Hiên tuy nghèo nhưng giàu
lòng tự trọng.
 =>Điểm tựa tinh thần:
+ Con là điểm tựa cho mẹ: Hành động đẹp của hai đứa trẻ đã tác động
không nhỏ tới cách ứng xử của hai người mẹ ở cuối chuyện. Hai
người mẹ lấy làm tự hào hơn vì chúng biết quan tâm đến người khác.
+ Mẹ là điểm tựa cho con: mẹ khích lệ, lan tỏa yêu thương.

a. Nghệ thuật:

 Cách kể chuyện nhẹ nhàng, tinh tế, theo dòng cảm xúc
của nhân vật.
 Nhân vật được xây dựng qua nhiều phương diện như
hành động, lời nói nhưng chủ yếu qua từng cảm xúc, tâm
trạng về chuyển biến của thiên nhiên, cảnh vật, sự việc.
 Kết hợp kể và miêu tả cảnh thiên nhiên đặc sắc.
 Tình huống đặc sắc, có những chi tiết truyện giàu ý
nghĩa.

VI. TỔNG KẾT

b. Nội dung:

 Ca ngợi tình yêu thương chia sẻ ấm áp, trong trẻo của

con người với con người, đặc biệt tình yêu thương vô
tư của trẻ thơ.
 Ẩn chứa niềm tin yêu, trân trọng của tác giả đối với
con người.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch Lam)

V. Luyện tập

Câu 1: Kể diễn
cảm truyện.

Câu 2: Em
thích chi tiết
nào nhất trong
truyện? Vì sao?

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
 Viết một đoạn văn 5
đến 7 câu, nêu cảm
nhận của em về một
nhân vật là trẻ em mà
em thấy thú vị trong
truyện Gió lạnh đầu
mùa.

 Hình thức đoạn văn: 5- 7 câu.
 Nội dung đoạn văn: Cảm nhận
về một nhân vật (Sơn, chị
Lan…)
- Câu mở đoạn: Cần giới thiệu tên
nhân vật, tên truyện, tên tác giả, cảm
xúc chung về nhân vật.
- Các câu tiếp theo cần thể cảm xúc
về điểm nổi bật của nhân vật. Lí do
em yêu thích.
- Câu kết đoạn cần khái quát nội
dung chính của truyện và đặc điểm
nhân vật.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
ĐOẠN VĂN THAM KHẢO:
Gấp trang truyện ngắn “Gió lạnh đầu mùa” của nhà văn Thạch Lam, lòng
em còn in sâu hình ảnh của nhân vật Sơn. Sơn là cậu bé trong sáng, đáng yêu,
nhạy cảm và giàu lòng nhân hậu. Sơn và chị Lan dù có cuộc sống khá giả,
nhưng luôn thân mật, chan hòa với các bạn trong phố huyện nghèo. Vì thế mới
thấy chị em Sơn đến chơi, bạn bè ai cũng “lộ vẻ vui mừng”. Gặp bạn, buổi sớm
trong gió lạnh đầu mùa, cái nhìn của Sơn đối với bạn nhỏ, những thằng Cúc,
thằng Xuân, con Tí, con Túc,… là cái nhìn yêu thương, cảm thông với cảnh
nghèo của bạn. Sơn và chị đã “động lòng thương” Hiên, đứa bạn nhỏ tội nghiệp
nhất. Hai chị em đã quyết định tặng chiếc áo bông cũ cho Hiên. Hành động dù
nhỏ nhưng đủ sưởi ấm, lan tỏa yêu thương. Qua đó, em cảm nhận được ý nghĩa
của tình yêu thương trong cuộc sống.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
 

Mức độ  

Tiêu chí
Viết đoạn văn (từ 5
- 7 câu) về một
trong các nhân vật
trong truyện “Gió
lạnh đầu mùa”

Đánh giá bằng rubric
Mức 1

Chưa đúng hình thức
đoạn văn, nội dung
chưa thể hiện rõ về
nhân vật cụ thể; chưa
biết rút ra tính cách
nhân vật; còn sai 3-5
lỗi chính tả trở lên,
lỗi diễn đạt
(5 điểm trở xuống)

 

Mức 2

Đúng hình thức
đoạn văn, nhưng
số câu chưa đúng
quy định; nội
dung đoạn văn đã
biết viết về nhân
vật nhưng chưa
sâu sắc (6-7
điểm)

 

Mức 3

Đúng hình thức đoạn
văn, số câu đúng
quy định; nội dung
thể hiện về một nhân
vật, biết cảm nhận về
nhân vật, diễn đạt
sáng tạo, hấp dẫn
(8-10 điểm)
 

Văn bản 2:

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

KhởiTHÀNH
động (Chuẩn
đọc)
HÌNH
KIẾNbịTHỨC

HỘP THƯ BÍ MẬT

Em từng vô ý làm tổn thương người
khác hay chưa? Nếu có sự việc ấy
xảy ra như thế nào?

Văn bản 2:

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

Hình
thànhKIẾN
kiến THỨC
thức
HÌNH
THÀNH
2.1. Trải nghiệm cùng VB
 Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, sinh năm 1955,
1. Tác giả

quê Quảng Nam
 Là nhà văn được độc giả lứa tuổi thiếu nhi
yêu thích.
 Tác phẩm tiêu biểu: Tôi thấy hoa vàng trên
cỏ xanh, Cho tôi một vé đi tuổi thơ, Mắt
biếc...
 Vị trí: Là nhà văn hiện đại, là cây bút trẻ của
thời kì đổi mới; nhận giải văn học Asean.
 Đề tài: Ông rất thành công trong việc tái
hiện và đưa người đọc trở về những năm
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh
tháng tuổi thơ dữ dội cùng với bè bạn, cùng
với những thứ cảm xúc mơ hồ tuổi mới lớn
mà bất cứ ai cũng đã từng trải qua.

Văn bản 2:

2. Tác phẩm
a. Đọc, từ khó

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

Hình
thànhKIẾN
kiến THỨC
thức
HÌNH
THÀNH

Đọc rõ ràng, rành
mạch, chú ý giọng đọc
cần phân biệt với từng
nhân vật, trong các thời
điểm khác nhau.

Văn bản 2:

2. Tác phẩm
b. Xuất
xứ:

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

Hình
thànhKIẾN
kiến THỨC
thức
HÌNH
THÀNH

Trích trong:
Sương khói
quê nhà, 2012

c. Thể
loại

Truyện ngắn
• Ngôi kể: ngôi
thứ nhất (người
kể xưng “tôi”)
PTBĐ: tự sự

Văn bản 2:

2. Tác phẩm
d. Cốt truyện

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

Hình
thànhKIẾN
kiến THỨC
thức
HÌNH
THÀNH

- Nhân vật: Lợi (chính), tôi, bạn của tôi và Lợi, thầy Phu, con dế lửa
- Cốt truyện: Truyện kể về Lợi và câu chuyện về con dế lửa của cậu ấy. Vì
ghen tức không có dế lửa, “tôi” và các bạn đã nghĩ ra trò đùa để vô tình
con dế bị chết. Họ làm đám tang cho chú dế và ân hận về hành động của
mình.

Văn bản 2:

2. Tác phẩm
d. Cốt truyện
1) Âm thanh
tiếng dế vang
lên trong một
buổi tối mưa
rơi khiến tác
giả (nhân vật
“tôi” nhớ về
cậu
chuyện
của Lợi và chú
dế lửa.
(

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

Hình
thànhKIẾN
kiến THỨC
thức
HÌNH
THÀNH
SỰ VIỆC CHÍNH
(2) Lợi vốn
là
người
bạn
của
nhân
vật
“tôi” luôn
chỉ nghĩ đến
chuyện thu
vén cá nhân,
chỉ làm khi
có lợi ích

(3) Lợi
bắt được
con dế
lửa và
giữ khư
khư,
không
đổi cho
bất kì ai

(4)
Lũ
bạn đâm
ghét Lợi,
bày trò
khiến Lợi
phải nộp
con dế
lửa cho
thầy Phu

(5) Con
dế lửa bị
chết
khiến Lợi
và đám
bạn
thảng
thốt

(6) Lợi
cùng các
bạn chôn
con dế,
thầy Phu
xin lỗi
Lợi

(7)Giờ
đây, thầy
Phu đã
mất, bạn
bè mỗi
người
lập
nghiệp
một
phương..

Văn bản 2:

2. Tác phẩm
e. Bố cục: 3 phần

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

Hình
thànhKIẾN
kiến THỨC
thức
HÌNH
THÀNH

Phần 3 (Còn lại): Tang lễ của
dế lửa.
Phần 1 (Từ đầu
đến dế mọi, dế cơm):
Câu chuyện về Lợi và
dế lửa.

Phần 2: (Tiếp đến ghét nó
nữa): Tai họa từ sự chọc
ghẹo của các bạn.

Văn bản 2:

1.Nhân vật Lợi

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

2.2 Suy
ngẫm,
phản
hồi
HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC
PHIẾU HỌC TẬP 03:
Tìm hiểu về nhân vật Lợi

Nhóm 1,2
Hãy chỉ ra các cụm từ mà người
kể chuyện dùng để nói về tính
cách của nhân vật Lợi ?
Vì sao Lợi nhất quyết không bán
hay đổi chú dế lửa cho bạn ?

Nhóm 3,4
Khi biết dế lửa chết, Lợi đã phản ứng
như thế nào? Vì sao?
 
Đám tang của dế lửa được Lợi cử hành
trang trọng. Những chi tiết nào thể hiện
điều đó?
 

Văn bản 2:

1.Nhân vật Lợi

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

2.2 Suy
ngẫm,
phản
hồi
HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC

- Giới thiệu: là người bạn của tác giả được coi là: “Trùm sò”, hay “Thu
vén cá nhân”,khi giúp người khác thì phải được “Trả công” để “Làm giàu”
- Khi có dế lửa:
 +  Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa cho ai đổi gì cũng không
đổi dù là 10, 20 viên bi hay 5 đồng bạc.
+ Rất quý dế lửa vì “đánh nhau không ai bì được”, “nổi tiếng lì đòn”,
+ Lợi có dế lửa trong tay như nắm chắc phần thắng.
- Hành động: từ chối lời gạ mua bán của các bạn; nghênh nghênh lắc đầu.

Văn bản 2:

1.Nhân vật Lợi

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

2.2 Suy
ngẫm,
phản
hồi
HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC

Tình huống: Chuyện
xảy ra tiếp theo là
Lợi bị thầy thu hộp
diêm đựng chú dế lại,
chiếc hộp đã bị cặp
của thầy đè lên. Đến
khi sực nhớ ra thì nó
đã bị đè xẹp lép từ
đời nào.

 Khi dế lửa chết:
Tâm trạng: đau khổ,
xót thương, tiếc
nuối dế lửa, Lợi
“khóc rưng rức”,
“mải khóc, cặp mắt
đỏ hoe, nước mắt
nước mũi chảy
thành dòng”

Hành động: làm
đám tang cho dế
cẩn thận và vô cùng
thương xót: “Chôn
dế dưới gốc cây, đặt
dế vào một cái hộp,
cắm lên trên mộ dế
một cành cỏ tươi”

Văn bản 2:

1.Nhân vật Lợi

Đặc điểm
nhân vật
Lợi:

Tuổi thơ tôi (Nguyễn Nhật Ánh)

2.2 Suy
ngẫm,
phản
hồi
HÌNH
THÀNH
KIẾN
THỨC

+ Lúc đầu: Lợi là người có phần
tính toán,
+ Sau đó, mọi người nhận ra Lợi
sống tình cảm, nhân hậu, chu
đáo, nghĩa tình, đáng mến, được
mọi người yêu quý

NT xây dựng
nhân vật: qua từ
ngữ của người
kể chuyện, qua
hành động, chi
tiết tiêu biểu