NGUYỄN THỊ TOAN (Chủ biên)
NGUYỄN HÀ AN – NGUYỄN THỊ HOÀNG ANH – PHẠM THỊ KIM DUNG
TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG – NGUYỄN THỊ THỌ – MAI TRUNG TUẤN

Bài tập

GIÁO DỤC
CÔNG DÂN

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

7

NGUYỄN THỊ TOAN (Chủ biên)
NGUYỄN HÀ AN – NGUYỄN THỊ HOÀNG ANH – PHẠM THỊ KIM DUNG
TRẦN THỊ MAI PHƯƠNG – NGUYỄN THỊ THỌ – MAI TRUNG TUẤN

Bài tập
GIÁO DỤC
CÔNG DÂN

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

7
1

MỤC LỤC
Trang

LỜI NÓI ĐẦU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Bài 1. TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
Bài 2. QUAN TÂM, CẢM THÔNG VÀ CHIA SẺ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
Bài 3. HỌC TẬP TỰ GIÁC, TÍCH CỰC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Bài 4. GIỮ CHỮ TÍN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Bài 5. BẢO TỒN DI SẢN VĂN HOÁ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Bài 6. ỨNG PHÓ VỚI TÂM LÍ CĂNG THẲNG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
Bài 7. PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Bài 8. QUẢN LÍ TIỀN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Bài 9. PHÒNG, CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Bài 10. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN TRONG GIA ĐÌNH . . . . . . 35
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI VÀ LÀM BÀI TẬP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

2

LỜI NÓI ĐẦU
Các em học sinh thân mến!
Sách Bài tập Giáo dục công dân 7 được biên soạn nhằm giúp các em củng cố
kiến thức, rèn luyện kĩ năng, phát triển phẩm chất, năng lực theo yêu cầu
của môn học.
Các bài tập trong sách được thiết kế theo trình tự các bài của sách giáo khoa
Giáo dục công dân 7 với nhiều hình thức: Trắc nghiệm khách quan, tự luận,
xử lí tình huống, lập và thực hiện kế hoạch,… Các em có thể sử dụng cuốn
sách này khi tự học hoặc ôn tập.
Ở cuối sách có đáp án các bài tập trắc nghiệm và gợi ý, hướng dẫn trả lời
các câu hỏi của bài tập tự luận để các em có thể đối chiếu, kiểm tra kết quả
làm bài của mình.
Hi vọng cuốn sách sẽ là người bạn đồng hành thân thiết, gắn bó với các
em trong suốt năm học. Không chỉ dừng ở việc làm các bài tập trong sách,
các em hãy tích cực vận dụng bài học vào thực tiễn cuộc sống.
Chúc các em học tập chăm chỉ và thành công!
CÁC TÁC GIẢ

3

Bài
1

1

TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG
QUÊ HƯƠNG

Khoanh vào chữ cái trước phương án nói đến truyền thống tốt đẹp
của các vùng miền, địa phương.
A. Yêu nước, chống giặc ngoại xâm
B. Cần cù lao động
C. Trân trọng trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc
D. Thách cưới cao, tổ chức ma chay linh đình, kéo dài nhiều ngày
E. Yêu thích ẩm thực truyền thống của địa phương

2

Em tán thành hay không tán thành với những quan điểm, việc làm
nào dưới đây? Vì sao?
A. Tự hào về truyền thống quê hương cũng chính là tự hào về nguồn gốc,
dòng họ, tổ tiên của mình.
B. Nghề thủ công truyền thống không còn là niềm tự hào của quê hương vì
không phù hợp với cuộc sống hiện đại.
C. Truyện dân gian và những làn điệu dân ca địa phương là một phần của
truyền thống văn hoá quê hương.
D. L cùng các bạn trò chuyện, phỏng vấn các cựu chiến binh ở địa phương
để tìm hiểu lịch sử, truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của
quê hương mình.
E. Ngày lễ tốt nghiệp, mẹ rất muốn H mặc trang phục truyền thống của
người dân tộc Dao Đỏ nhưng bạn lại không thích vì cho rằng trang
phục đó rất cũ kĩ, không hợp với thời hiện đại nữa.
G. Thấy chú thương binh chân thấp, chân cao đi qua, nhóm bạn cười cợt,
trêu chọc chú.
H. Học sinh chỉ cần tập trung vào việc học tập, còn giữ gìn truyền thống
quê hương là việc của người lớn.

4

...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

3

Em hãy đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi:
Nhân dịp kỉ niệm 255 năm ngày sinh và tưởng niệm 200 năm ngày
mất của Đại thi hào Nguyễn Du, trường Trung học cơ sở T ở Nghi Xuân,
Hà Tĩnh đã tổ chức các hoạt động giao lưu, nói chuyện chuyên đề kết
hợp với chương trình văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc như: ngâm
Kiều, hát ca trù do các nghệ nhân và học sinh cùng biểu diễn. Tại buổi
giao lưu, các bạn học sinh được nghe kể về thân thế và sự nghiệp của
Đại thi hào Nguyễn Du và giá trị đặc sắc của Truyện Kiều cùng những
định hướng thiết thực cho thế hệ trẻ trong việc giữ gìn, bảo tồn và
phát huy bản sắc văn hoá của quê hương, dân tộc.

Câu hỏi:
1/ Thông tin trên nói về truyền thống nào của tỉnh Hà Tĩnh?
2/ Trường Trung học cơ sở T đã làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống đó?
3/ Hãy kể tên những truyền thống tốt đẹp của quê hương em.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

5

4

Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, trường của H tổ chức lễ
dâng hương tại khu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Sau lễ dâng hương,
các bạn tập trung để nghe cô tổng phụ trách kể về những tấm gương hi
sinh anh dũng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc. Trong khi các bạn trật
tự ngồi nghe thì H lại đùa nghịch, khiến các bạn xung quanh mất tập trung.
Nếu là bạn của H, em sẽ khuyên H điều gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

b) Chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8 – 3, trường của T tổ chức cuộc thi nấu
ăn giữa các chi đội. Khi cả lớp thảo luận sẽ chọn nấu món gì, T đề xuất
chọn các món ăn truyền thống của quê hương xứ Huế như bún bò, bánh
bèo, nem lụi,… nhưng một số bạn lại cho rằng những món ăn bình dân
như vậy không phù hợp để đi thi mà nên chọn những món ăn nước ngoài
sẽ mới mẻ và hợp thời hơn.
Nếu là T, em sẽ thuyết phục các bạn trong lớp như thế nào?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

c) Trường của K xây dựng góc cộng đồng “Không gian văn hoá dân tộc Thái”.
Là một học sinh dân tộc Thái, K rất tự hào và cùng các thầy cô vẽ trang trí
những hoạ tiết đặc trưng và ủng hộ một số đồ dùng, trang phục truyền
thống của người dân tộc Thái. Tuy nhiên, bạn T cùng lớp cho rằng có một
không gian như vậy trong trường không phù hợp, làm mất đi vẻ hiện đại
và tốn không gian.
6

Nếu là K, em sẽ khuyên T điều gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

d) N và các bạn không thích loại hình nghệ thuật tuồng, chèo của quê hương
và cho là lạc hậu. N khuyên các bạn khác không nên mất thời gian tìm hiểu.
Em sẽ khuyên N và các bạn điều gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

5

Em hãy liệt kê những việc nên làm, những việc không nên làm để
giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương vào bảng
dưới đây:
Việc nên làm

Việc không nên làm

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

..........................................................................

7

Bài
1

2

QUAN TÂM, CẢM THÔNG
VÀ CHIA SẺ

Câu tục ngữ, thành ngữ nào dưới đây nói đến sự quan tâm, cảm thông
và chia sẻ?
(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)
A. Thương người như thể thương thân
B. Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
C. Chị ngã em nâng
D. Yêu nhau lắm, cắn nhau đau
E. Chia ngọt sẻ bùi
G. Nhường cơm sẻ áo
H. Yêu nên tốt, ghét nên xấu.

2

Em hãy đánh dấu X vào
thông và chia sẻ.

1

2

Ông bà có khoẻ không ạ?
Nghỉ hè cả nhà cháu sẽ
về thăm ông bà.

Bạn đừng
buồn nữa!”

Ông bà
nhớ cháu lắm!

8

ở bức tranh thể hiện sự quan tâm, cảm

Rồi bố bạn sẽ
khỏi thôi!

3

4
Bố mẹ cháu biếu
bác ạ!

Em hãy đưa ra lời khuyên cho bạn chưa biết quan tâm, cảm thông và chia sẻ.
...................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

3

Trong cuộc sống, em đã thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ
như thế nào? Hãy viết lại vào bảng sau:
Đối tượng

Lời nói

Việc làm

Người trong gia đình

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

Bạn bè

Thầy, cô giáo

9

Đối tượng
Người xung quanh

4

Lời nói

Việc làm

.................................................

.................................................

.................................................

.................................................

Em hãy nhận xét hành vi của các bạn dưới đây:
A. Mặc dù rất yêu quý ông bà nhưng H ít khi gọi điện hỏi thăm vì cho rằng
như thế là không cần thiết.
B. Thấy hoàn cảnh bác hàng xóm khó khăn, M xin mẹ rau và gạo mang
sang biếu bác.
C. Thỉnh thoảng, K lại mượn V mấy thứ lặt vặt như cục tẩy, bút chì,… Thấy
vậy, C ngạc nhiên hỏi: “Cậu cũng có những thứ đó, sao phải mượn của
V làm gì?”. K đáp: “Nhà V ở cạnh nhà mình. V rất mặc cảm về hoàn cảnh
khó khăn của bản thân, nên tớ làm như vậy để bạn ấy có nhờ gì tớ thì
cũng sẽ thấy thoải mái hơn”.
D. Trên đường đi học về, thấy một bạn bị bắt nạt, T đã dừng lại can ngăn.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

5

Em hãy viết về một người luôn quan tâm, cảm thông và chia sẻ với người
khác. Bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận của em về việc làm của người đó.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

10

Bài
1

3

HỌC TẬP TỰ GIÁC, TÍCH CỰC

Bạn nào dưới đây đã học tập tự giác, tích cực?
(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)
A. T chỉ chăm học khi sắp đến kì thi.
B. H luôn nghĩ đến nhiều cách khác nhau để giải một bài toán.
C. Trong học tập, C luôn đặt câu hỏi “Vì sao?” và cố gắng tìm cách để trả
lời câu hỏi đó nên bạn hiểu các vấn đề rất sâu sắc.
D. P chỉ làm các bài tập theo những điều thầy, cô giáo đã hướng dẫn.
E. M luôn đưa ra nhiều cách giúp đỡ các bạn học yếu trong lớp và những
bạn đó đã tiến bộ rõ rệt trong học tập.

2

Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
A. Luôn chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập mà không cần ai nhắc nhở
là biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.
B. Chỉ cần tự giác, tích cực học tập khi tới các kì kiểm tra.
C. Chỉ cần xây dựng kế hoạch học tập còn việc thực hiện thì tuỳ thuộc vào
hoàn cảnh.
D. Tự giác, tích cực học tập giúp em rèn luyện tính tự lập, tự chủ và tích luỹ
kiến thức cho bản thân.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................

3

Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) A học rất giỏi và luôn sẵn sàng giúp đỡ các bạn trong học tập. Khi các bạn
11

gặp khó khăn hay băn khoăn vấn đề gì, A giảng giải để giúp bạn hiểu bài.
Trong giờ kiểm tra, A rất khó xử vì các bạn ngồi cạnh muốn chép bài.
1/ Em có nhận xét gì về cách học của một số bạn muốn chép bài của A trong
tình huống trên?
2/ Nếu là A, em sẽ làm gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

b) Mỗi khi sang nhà T chơi, thấy T cặm cụi làm thêm những bài tập nâng cao,
mở rộng kiến thức, H liền nói: “Cậu ngốc quá! Đây có phải là những bài tập
thầy cô giao đâu mà phải làm. Chúng mình chỉ cần làm hết các bài trong
sách giáo khoa là tốt lắm rồi!”.
1/ Em có nhận xét gì về lời nói của H?
2/ Nếu là T, em sẽ nói gì với H?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

4

Em hãy đưa ra lời khuyên cho các bạn trong những tình huống dưới đây:

a) K được nhiều bạn trong lớp ngưỡng mộ vì bạn luôn chuẩn bị bài đầy đủ
trước khi đến lớp. Có bạn hỏi “bí quyết” của K để có thể làm được như vậy,
K trả lời: “Mình chỉ làm những bài tập dễ, còn những bài khó thì lấy sách
hướng dẫn ra chép. Làm như vậy, mình không mất nhiều thời gian suy
nghĩ mà lại hoàn thành đủ bài tập”.
1/ Em có tán thành với cách học của K không? Vì sao?
2/ Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ khuyên K điều gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

b) H là học sinh chăm chỉ nên thường được điểm cao trong các bài kiểm tra.
Khi các bạn hỏi lí do khiến H chăm chỉ học tập như vậy thì H trả lời rằng
mình học để lấy điểm cao cho bố mẹ vui lòng.
12

1/ Em hãy nhận xét về thái độ và động cơ học tập của H.
2/ Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ khuyên H điều gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

c) Vì sợ thua điểm M về môn Tiếng Anh nên T chỉ dành thời gian và cố gắng
học thật tốt môn này còn các môn khác T thường bỏ qua.
1/ Em có nhận xét gì về cách học của T?
2/ Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ khuyên T điều gì?
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

5

Em hãy xác định một biểu hiện chưa tự giác, tích cực học tập của bản
thân. Lập kế hoạch khắc phục điểm chưa tự giác, tích cực đó theo
bảng sau:
Biểu hiện
chưa tự giác

Biện pháp
rèn luyện

Thời gian
thực hiện

Kết quả

..................................

....................................................

..........................

.......................

..................................

....................................................

..........................

.......................

.................................

...................................................

...........................

.......................

..................................

...................................................

...........................

.......................

..................................

....................................................

...........................

.......................

13

Bài
1

4

GIỮ CHỮ TÍN

Theo em, điều nào dưới đây không phải là ý nghĩa của việc giữ chữ tín?
(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)
A. Người giữ chữ tín sẽ có được niềm tin từ người khác.
B. Khi giữ chữ tín sẽ nhận được sự hợp tác tích cực từ người khác.
C. Việc giữ chữ tín sẽ xây dựng được tinh thần đoàn kết với mọi người.
D. Giữ chữ tín sẽ làm cuộc sống bị bó buộc theo khuôn mẫu.

2

Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến dưới đây? Vì sao?
A. Giữ chữ tín là coi trọng niềm tin của tất cả mọi người đối với mình.
B. Làm tốt công việc như đã cam kết chính là giữ chữ tín.
C. Chỉ người lớn mới cần giữ chữ tín, trẻ con chưa cần giữ chữ tín.
D. Người thất tín có thể được lợi trước mắt nhưng chịu thiệt hại lâu dài.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

3

Trong các trường hợp dưới đây, bạn nào biết giữ chữ tín? Bạn nào
chưa biết giữ chữ tín? Vì sao?
A. H hứa với bố mẹ sẽ chăm chỉ học tập. Cuối năm học, kết quả học tập
của H đã tiến bộ. H được cô giáo khen khiến bố mẹ rất vui.
B. Q hứa vào ngày Chủ nhật sẽ sang nhà V để giúp bạn học Toán. Sáng
Chủ nhật, mặc dù trời nắng to nhưng Q vẫn sang nhà bạn như đã hứa.
C. Để đàn lợn nhanh xuất chuồng, T đã cho lợn ăn thật nhiều cám tăng trọng.

14

D. P hứa với cô giáo sẽ khắc phục việc thường xuyên đi học muộn nhưng
bạn vẫn tiếp tục tình trạng đó. Bạn đưa ra lí do là thức quá khuya để
học bài.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

4

Em sẽ xử lí thế nào nếu ở trong các tình huống dưới đây?

a) Em đã hẹn đến nhà bạn chơi nhưng bà em đang bị mệt.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

b) Em mượn bạn cuốn sách và hứa ba hôm sau sẽ trả. Tuy nhiên, đến ngày
hẹn mà em vẫn chưa đọc xong cuốn sách đó.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

5

Viết một đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của em về lời khuyên “Hãy tiết kiệm
lời hứa”.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

15

Bài
1

5

BẢO TỒN DI SẢN VĂN HOÁ

Những việc làm nào dưới đây không góp phần bảo tồn di sản văn hoá?
(Khoanh tròn vào chữ cái trước phương án em chọn)
A. Sưu tầm tranh ảnh về di sản văn hoá ở địa phương.
B. Mặc trang phục truyền thống dân tộc trong những ngày lễ hội.
C. Khắc tên mình lên di tích khi tới tham quan.
D. Biểu diễn các khúc dân ca trong những ngày lễ kỉ niệm của trường.

2
Những hành vi dưới đây thực hiện đúng hay vi phạm pháp luật về
bảo vệ di sản văn hoá?
(Đánh dấu X vào ô phù hợp)
Hành vi

Thực hiện đúng

Vi phạm

A. Học tập, tìm hiểu về di tích
lịch sử – văn hoá
B. Đập phá các di sản văn hoá
C. Đem nộp cổ vật mình tìm được
cho cơ quan có thẩm quyền
D. Tố cáo hành vi xâm phạm
các di tích lịch sử – văn hoá
E. Lấn chiếm đất trong khu
đền thờ, khu di tích

3

Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến dưới đây? Vì sao?
A. Chỉ cần bảo tồn và phát triển văn hoá vật thể vì điều đó mang lại nhiều
lợi ích kinh tế cho đất nước.
B. Trong thời hiện đại ngày nay, không cần thiết phải giữ gìn các dòng
nhạc truyền thống.

16

C. Tham gia tích cực trong các buổi trao đổi, tìm hiểu về di sản văn hoá là
góp phần vào việc bảo tồn di sản văn hoá.
D. Chỉ nên ca ngợi di tích lịch sử – văn hoá đã được Nhà nước xếp hạng.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

4

Em hãy nhận xét các hành vi dưới đây:
A. Mỗi khi đi tham quan các di tích lịch sử, H thường khắc tên mình lên
tượng đài, bức tượng, thân cây,... để đánh dấu những nơi mình đã tới.
B. T nhắc nhở các bạn trong xóm không nên chăn thả gia súc trong khu
di tích lịch sử.
C. Cuối tuần, M thường rủ các bạn tới nhà bác K – một nghệ nhân hát
chèo – để học hát.
D. N tích cực học ngoại ngữ để có thể giới thiệu về những danh lam thắng
cảnh của quê hương mình với du khách nước ngoài.
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

5

Em hãy xử lí các tình huống dưới đây:

a) Q và H phát hiện mấy thanh niên lấy trộm cổ vật trong ngôi chùa của làng. Q
rủ H đi báo công an nhưng H từ chối và nói: “Việc đó nguy hiểm lắm, nếu họ
biết mình tố cáo sẽ trả thù chúng mình đấy!”.

17

Nếu là Q, em sẽ làm gì?
...................................................................................................................................................
..................................................................